W zakładach przetwórstwa żywności mikrobiologiczna kontaminacja nie jest czymś teoretycznym – to problem, z którym borykamy się podczas każdej zmiany. Tradycyjne metody czyszczenia mogą przeoczyć takie „ciemne miejsca” na liniach pakowania i konwejerkach, a właśnie tam mogą się znajdować patogeny. Jeśli potrzebujemy sterylizacji o skuteczności 99,9%, nie możemy polegać wyłącznie na dużych obciążeniach energetycznych. Potrzebujemy źródła promieniowania UV, które umożliwi efektywną sterylizację przy każdym użyciu.
Co jest istotne z technicznego punktu widzenia? Lampy na bazie jodu galu charakteryzują się specjalnie dostosowanym widmem emisji. Przesuwając dominującą długość fali do pasma UVC, maksymalizujemy absorpcję fotonów przez DNA i RNA patogenów. To z kolei zapobiega ich rozmnażaniu się. Chemia lampy oraz jej kwarcowy pokrowiec są tak dobrane, aby zapewnić stabilną emisję na wymaganej długości fali. Reflektor oraz powłoki dichrotyczne sprawiają, że wiązka światła jest równomiernie rozproszona.
Na miejscu pracy istotne są wartości takie jak maksymalne natężenie światła na powierzchni roboczej, ilość energii dostarczanej na jednostkę powierzchni (mJ/cm²) oraz stabilność pracy lampy. Projektujemy te lampy tak, aby ich emisja była stała przez tysiące godzin, dzięki czemu dawka energii wprowadzana na początku zmiany pozostaje niezmienna do końca zmiany.
Dlaczego to działa w tym środowisku? Powierzchnie kontaktujące się z żywnością, taśmy transportowe oraz materiały pakowaniowe wymagają szybkiej dezynfekcji bez użycia chemikaliów, bez pozostawiania żadnych resztek. Lampy na bazie jodu galu wytwarzają energię, która przenika do najdrobniejszych szczelin, do których nie mogą dotrzeć zwykłe środki czyszczące. Dzięki temu możliwa jest skuteczna dezynfekcja bakterii, pleśni i wirusów. Wynikiem jest krótsze cykle dezynfekcji, mniejsze zużycie chemikaliów oraz system bezpieczeństwa żywności, który można udokumentować za pomocą danych.
Użytek energii jest mniejszy w porównaniu z metodami termicznymi, a czas przerw spada, ponieważ proces odbywa się z prędkością lini produkcyjnej.
Czego należy uważać przy instalacji? Instalacja musi uwzględniać warunki oświetleniowe oraz drogę świecenia lampy. Każda przeszkoda może doprowadzić do niewystarczającej dawki energii, więc układ instalacji, odległość montażu oraz mechanizmy bezpieczeństwa są niezbędne. Lampy te wymagają również odpowiednich źródeł zasilania oraz efektywnego zarządzania ciepłem – nadmierna eksploatacja skraca czas działania lampy i zaburza jej charakterystykę spektralną.
Pracownicy muszą mieć środki ochrony indywidualnej odporną na promieniowanie UV, a efektywność działania lampy należy kontrolować za pomocą kalibrowanych radiometrów. Należy też regularnie sprawdzać efektywność lampy, a jej wymianę należy planować na podstawie spadku wydajności, a nie daty.